فشار خون بالا در بارداری
بارداری، همه چیز درباره بارداری

فشار خون بالا در بارداری

فشار خون بالا در بارداری یکی از بیماری هایی می باشد که در دوران بارداری برخی خانم ها گرفتار آن می شوند .در صورتی که به موقع به فشار خون در دوران بارداری رسیدگی نشود می تواند مشکلاتی برای مادر ایجاد کند.فشار خون بالا در بارداری عوارضی برای مادر و کودک دارد و حتما باید به موقع رسیدگی شود.فشار خون بالا در بارداری ممکن است علائمی از خود نشان ندهد .فشار خون در دوران بارداری ممکن از به صورت مزمن از قبل از بارداری وجود داشته باشد که حتما باید قبل از بارداری رسیدگی شود.در برخی مواقع فشار خون بارداری بعد از هفته بیستم بارداری خود را نشان می دهد و یا ممکن است فشار خون مزمن همراه با پره اکلامپسی در خانم های باردا دیده شود.در این مقاله سعی شده مفثلا در مورد فشار خون بارداری و اینکه فشار خون بالا در بارداری چه عوارضی دارد صحبت خواهیم کرد .همچنین در مورد فشار خون نرمال بارداری و راه های کنترل فشار خون در بارداری مفصلا صحبت خواهیم کرد .با ما همراه باشید.

فشارخون بارداری

فشار خون بالا در بارداری

فشارخون بالا در بارداری ،باعث افزایش فشار خون در دیواره های رگ ها می شود.فشار خون برای مادر و نوزاد بسیار ضرر دارد.یکی از علائم اصلی حیات فشار خون می باشد و زمانی که سرخرگ ای بزرگ، قابلیت ارتجا و استحکام خود را از دست بدهند و عروق کوچک باریکتر شوند فشار خون بالا می رود.
افراد سالم به طور طبیعی بر اثر ورزش و فعالیت بدنی فشار خونشان بالا می رود اما افرادی که فشار خون بالایی دارند حتی در شرایط عادی هم فشار خونشان بالا است.

افزایش فشار خون یکی از اختلالات شایع دوران بارداري و علت عمده مرگ و میر و ناخوشی هاي مادري و جنینی در سراسر جهان محسوب می شود.افزایش فشارخون در دوران بارداري به معناي فشار سیستولی مساوي یا بیشتر از 140 میلی متر جیوه و فشار دیاستولی مساوي یا بیشتر از 90 میلی متر جیوه می باشد.

افزایش فشار خون در نیمه دوم بارداري و با عدم وجود پروتئینوري از پره اکلامپسی افتراق داده می شود.

اختلالات فشار خون بصورت کلی تقریبا در 12_22 درصد بارداري ها و در ایران ( 1385 ) شیوع پره اکلامپسی2/5 درصد گزارش شده است .

تاثیر فشار خون بالا برسلامتی مادر و کودک

بسیاری از خانم ها معمولا در اواخر بارداری فشارخون بالا را تجربه می کنند و علائم بسیار خفیفی از فشارخون بالا در بارداری را مشاهده می کنند و معمولا شرایط نرمال دارند و می توانند بارداری طبیعی خود را داشته باشند و به موقع زایمان کنند.اما در صورتی که فشارخون بالا در هفته ی 30 ام به بعد در بارداری اتفاق بی افتد احتمال ابتلا به پره اکلامپسی بسیار بیشتر می شود.به طور کلی خانم هایی که در دوره ی بارداری خود دچار فشار خون حاملگی می شوند بیشتر در معرض ابتلا به پره اکلامپسی قرار دارند.
پره اکلامپسی علائمی دارد که در صورت مشاهده ی این علائم حتما باید به پزشک مراجعه کنید.از عوامل پره اکلامپسی می توان موارد زیر را نام برد:

  • تورم
  • افزایش وزن ناگهانی
  • سردرد مداوم یا شدید
  • مشاهده تغییر در بینایی
  • در صورت درد بالای شکم
  • در صورت مشاهده ی حساسیت به لمس و درد رحم
  • تهوع و استفراغ یا علائم جدا شدن زودرس جفت  مانند لکه‌بینی یا خونریزی واژینال

در صورت مشاهده این علائم حتما به پزشک مراجعه کنید.

عوارض فشار خون بالا در بارداری

فشار خون بالا در بارداری

فشارخون بالا در بارداری عوارضی برای مادر و جنین دارد که اگر بعد از هفته ی بیستم بارداری اتفاق بی افتد می تواند موجب پره اکلامپسی شود و می تواند موجب آسیب های جدی در سلامت فرد شود.از جمله ی این آسیب ها می توانک
1. آسیب به مغز
2.آسیب به کلیه ها
3.در صورت همراه بودن با صرع می تواند موجب غشی و بیهوشی در زنان باردار شود.
از جمله آسیب هایی که می تواند به نوزاد وارد کند می توان موارد زیر را نام برد:
1.به دنیا آمدن نوزاد با وزن کم
2.جدا شدن ناگهانی جفت
3.اجبار به انجام عمل سزارین

فشار خون نرمال در بارداری

میزان فشارخون طبیعی بین 110/70 و 120/80 می باشد.در صورتی که فشار خون کمتر و یا بیشتر از این حد باشد نمی تواند قطعا نشان دهنده ی بیماری باشد بلکه می تواند نشان دهنده ی وجود مشکلی باشد که باید آن را باید جدی گرفت. میزان فشار خون، اندازه‌گیری فشاری است که قلب میزند (آنرا اندازه‌گیری سیستولیک می‌خوانند) و استراحت می‌کند (اندازه‌گیری دیاستولیک).

عوامل ایجاد فشار خون دوران بارداری

از عوامل خطر عمده ی ایجاد کننده افزایش فشار خون در بارداری می توان به :

حاملگی اول ، سن بالا ، شاخص بالای توده ی بدن قبل از بارداری ، چند قلویی ، نژاد ، دیابت ، سابقه ی پرفشاری خون ، فعالیت فیزیکی در اوایل بارداری و وضعیت اجتماعی اقتصادی ضعیف اشاره کرد.

علائم فشارخون بارداری

علائم:

١-فشار خون سیستولیك بیشتر از 140 يا دياستولیك بیشتر از 90 میلي متر جیوه

١كیلو گرم در

٢-افزايش ناگھاني وزن بیش از1/5 کیلوگرم در ھفته

٣-وجود پروتئین در ادرار

۴-سردرد و اختلال ديد

۵-سوزش سردل

۶-ورم دست و پا

٧-تنگي نفس

٨-تھوع و استفراغ

٩-تغییر سطح ھوشیاري

١٠ -كم شدن ادرار

چطور بفهمیم فشارخون داریم؟

چگونگی گرفتن فشار خون:

فشار خون خانم های باردار در هربار ملاقات با پزشک بررسی می شود.حتی هنگام زایمان ، بعد از زایمان و مراقبت های بعد از زایمان مدام بررسی می شود.
دستگاه‌های اسفیگمومانومتر و استتوسکوپ برای این کار استفاده می‌شود. اسفیگمومانومتر دست‌بند باد شونده‌ای دارد که موقتا جریان خون را متوقف می‌کند و زمانی‌که دست‌بند از هوا خالی می‌شود، مقیاس جیوه‌ای، فشاری را اندازه‌گیری می‌کند که جریان خون باز می‌گردد. این تپش برای استفاده استتوسکوپ ثبت می‌شود.
زمان اندازه گیری فشارخون باید بنشینید و دستتان هم تراز با قلبتان باشد و در صورتی که دراز می کشید باید به یک سمت دراز بکشید به خصوص زمانی که باردار هستید در سه ماه سوم و طی زایمان در صورتی که به پشت بخوابید دستگاه میزان اشتباهی از فشار خون را نشان می دهد.در صورتی که میزان فشارخون نشان داده شده نادرست باشد مدت زمان 10 تا 15 دقیقه ای به شما استراحت داده می شود و دوباره میزان فشار خونتان را اندازه می گیرند که احتمالا بعد از این مدت کوتاه دوباره میزان فشارخونتان نرمال می شود.میزان صحیح فشارخون برای خانم های باردار بسیار اهمیت دارد و بالا و پایین بودن آن می تواند بر تزریق دارو و زایمان تاثیرگذار باشد.

راه های کنترل فشارخون

فشار خون بالا در بارداری


1.مصرف نمک را کنترل کنید

مصرف نمک را کنترل کنید .قطع کامل مصرف نمک اصلا برای سلامتی مفید نمی باشد و می تواند موجب بیماری های قلبی و عروقی شود.با کم کردن میزان مصرف نمک افرادی که فشارخون بالا دارند میزان فشارخونشان کمتر می شود.
بدن به میزان بسیارکمی به سدیم نیاز دارد و مصرف بیش از حد نمک و خوردن غذاهای نمکی و فست فودها می تواند باعث افزایش میزان سدیم بدن و در نتیجه احتمال ابتلا به بیماری های قلبی را افزایش می دهد.
دقت داشته باشید در طول دوران بارداری میزان مصرف نمک را بیشتر کنترل کنید تا از افزایش فشارخون احتمالی در این دوران جلوگیری شود.
از مصرف فشت فودها ، غذاهای شور و پرنمک و فست فودها خودداری کنید.
برای خوش طمع کردن غذا از ادویه های دیگر استفاده کنید .

2.نفس عمیق بکشید

یکی از علت های فشار خون بالا استرس و اضطراب می باشد و یکی از راههای بسیار مفید برای کنترل استرس واضطراب نفس عمیق کشیدن می باشد که به شدت استرس و اضطراب را کنترل می کند.
نفش عمیق کشیدن موجب افزایش انرژی شما می شود زیرا با کشیدن نفس عمیق ، میزان اکسیژن خون زیاد می شود و به تمام سلول های بدن می رسد و میزان انرژی را زیاد می کند.
کشیدن نفس عمیق میزان فشارخون را کنترل می کند .دراز بکشید و دهان خود را ببندید و عمیقا نفس بکشید و با دهان هوا را بازدم کنید.روزی دو الی سه بار اینکار را انجام دهید و اثر آن را ببینید.

3.پیاده روی کنید

یکی از بهترین ورزش ها برای خانم های بارداری پیاده روی می باشد.خام هایی که تحرک کمتری دارند بیشتر در معرض فشارخون بارداری قرار دارند بهتر است در دوران بارداری درصورتی که فعالیتی نداشتید برای شروع به میزان 20 دقیقه در روز پیاده روی متوسط داشته باشید.در کل دوران بارداری میزان 30 تا 45 دقیقه پیاده روی مجاز و مناسب می باشد.

4.مصرف پتاسیم را افزایش دهید

مقدار مناسب پتاسیم موجب کنترل فشارخون می شود .معمولا به افرادی که فشارخون دارند رژیم غذایی ای داده می شود که سرشار از پتاسیم باشد.پتاسیم از انقباض ماهیچه ها جلوگیری می کند و به حفظ تعادل مایعات در بدن کمک می کند .یک خانم باردار باید در طول روز به میزان دوهزار تا چهارهزار میلی گرم پتاسیم مصرف کند.
غذاهای سرشار از پتاسیم عبارتند از:

  • سیب زمینی شیرین
  •  گوجه فرنگی
  •  آب پرتقال
  •  سیب زمینی
  • موز
  •  نخود
  •  لوبیا
  •  میوه های خشک

5.منیزیم مصرف کنید

کمبود منیزیم می تواند موجب ایجاد فشارخون شود . می توان حتس فشار خون را هم افزایش دهد.در طول بارداری برای جلوگیری از فشارخون بارداری بهتر است غذاهای سرشار از منیزیم را مصرف کنید.البته منیزیم علاوه بر کمک به کنترل فشارخون می تواند باعث ساخت دندان ها و استخوان های جنین شود.
منیزیم در مواد غذایی زیر وجود دارد:
 بادام، آواکادو، موز، لوبیا، تخمه کدو، شیر سویا، سیب زمینی، ماس، غلات و سبزیجات وجود دارد.

6.یوگا کنید

همانطور که گفتیم یکی از علت های افزایش فشارخون استرس و اضطراب می باشد.یوگا یکی از ورزش هاییست که به شدت میزان استرس و اضطراب را کاهش می دهد.استرس می تواند مشکلات بسیار زیادی را رای جنین و مادر ایجاد کند که یوگا می تواند آن را مهار کند.استرس موجب تولد زودهنگام ، به دنیا آمدن نوزاد با وزن کم و مشکلات رفتاری نوزاد شود.
خانم های باردار در طول دوران بارداری خود خواب خوبی را تجربه نمی کنند یوگا با رفع تنش ها و استرس ها ، خواب مادر را بسیار راحت و آرام می کند.
همچنین قدرت و کشش عضلات را بیشتر می کند و درد پشت و کمر را در طول دوران بارداری به شدت کاهش می دهد.

7.وزنتان را کنترل کنید

خانم های باردار در طول دوران بارداری افزایش وزن را تجربه می کنند که بسیار طبیعی می باشد اما اگر این میزان بیشتر از حد نرمال باشد بسیار خطرناک است و می تواند موجب افزایش فشارخون شود.اضافه وزن در طول دوران بارداری می تواند علاوه بر افزایش فشارخون موجب دیابت بارداری ، گرفتگی پا و عضلات ، خشتگی و کمردرد شود. شما با رژیم غذایی مناسب و سالم و ورزش می توان وزنی مناسب داشت. با پزشک درباره وزن مناسب برای شما صحبت کنید.

8.آهنگ گوش کنید

همانطور که گفتیم استرس و اضطراب فشارخون را افزایش می دهند یکی از راه های دیگر برای کنترل استرس گوش دادن به موزیک های ملایم می باشد.آهنگ های بی کلام در این دوران بسیار توصیه می شود .استرس برای جنین بسیار مضر است و در آینده و بعد از به دنیا آمدن نوزاد قطعا مشکلات رفتاری در رفتار کودک دیده می شود.دوران بارداری دوران طلایی می باشد ازاین دوران بهترین استفاده کنید و آن را نادیده نگیرید.

مصرف داروهای گیاهی برای مهارکردن فشارخون در دوران بارداری مجاز است؟

داروهای بسیار زیادی وجود دارد که با کاهش استرس موجب کنترل فشارخون می شوند اما در صورتی که می خواهید در دوران بارداری این داروهای گیاهی را مصرلف کنید حتما با پزشک مشورت کنید.
یکی از گزینه های مناسب برای داروهای گیاهی چای اولانگ است ، زنجبیل و بلوبری با داشتن آنتی اکسیدان می توانند در کاهش استرس به شما کمک کنند. اگرچه آسان نیست اما، خواب کافی در دوران بارداری بسیار مهم است،  بنابراین بین ۶ الی۸ ساعت بخوابید.


نکات مهم :
در صورتی که فشار خون بالا دارید از مصرف آسپرین اجنتاب کنید.
مصرف سیگار و الکل را قطع کنید .سیگار و مشروبات الکلی تنش در سیستم عروقی را افزایش می دهد و برای سلامت مادر و جنین بسیار ضرر دارد.
از مصرف کافیین در دوران بارداری اجتناب کنید.

درمان

فشار خون بالا در بارداری

بعد از تشخیص فشارخون حاملگی

بعد ازینکه پزشک متوجه شد بیمار دچار فشارخون بالای دوران حاملگی می باشد اقداماتی را انجام می دهد.فشارخون بالا در دوران بارداری برای جنین و مادر بسیار ضرر دارد .پزشک برای بررسی میزان مایع آمنیوتیک ، سونوگرافی و آزمایش بیوفیزیکال را تجویز می کند.
و در صورتی که در سونوگرافی مشکلاتی مشاهده کند آزمایش سونوگرافی داپلر را دوباره تجویز می کند تاجریان خون در بدن نوزاد را بیشتر بررسی کند.
در خانم های بارداری که فشارخون بالا دارند احتمال ابتلا به پره اکلامپسی بسیار زیاد است به همین دلیل پزشک برای بررسی این موضوع آزمایش خون و ادرار را تجویز می کند و ممکن است لازم باشد دو بار در هفته، فشار خون مادر باردار اندازه‌گیری ‌شود و هر هفته آزمایش خون انجام شود.همه ی این آزمایش ها انجام می شود تا در صورتی که مادر به پره اکلامپسی دچار شده پزشک زودتر آن را تشخیص دهد و درمان را آغاز کند.دراین دوران پزشک به دقت بیمار را بررسی می کند و ممکن است بیمار را به یک پزشک متخصص در زمینه ی بارداری‌های پرخطر ارجاع دهد.

کنترل فشارخون قبل از هفته ی 37 بارداری

اگر فشار خون قبل از هفته ی 37 بارداری تشخیص داده شود و وضعیت مادر و جنین در سلامتی به سررود و فشار خون به میزان زیادی بالا نباشد پزشک به مادر استراحت کامل می دهد و از بیمار خواسته می شود مدام فشارخون را کنترل کند و به پزشک برای بررسی های بیشتر مراجعه کند.در صورتی که فشار خون بالا باشد پزشک ممکن است دارویی تجویز کند و یا ممکن است بیمار را تا زمان زایمان در بیمارستان برای کنترل بهتر بستری کند.

 اگر پزشک مصرف قرص را برای کنترل فشار خون تجویز می کند، روزانه قرص های خود را مصرف کنید.

فشار خون بالا در بارداری

کنترل فشارخون در هفته ی 34 بارداری

در صورتی که در هفته ی 34 یا کمتر از آن پزشک متوجه شود مادر فشار خون دارد به احتمال زیاد داروی کورتیکواستروئیدها را به منظور تسریع رشد ریۀ کودک و سایر اندام‌ها تجویز کند و در صورتی که شرایط نامناسب باشد و وضعیت کودک در رحم مناسب نباشد پزشک سزارین را تشخیص می دهد حتی اگر نوزاد هنوز رشد کافی نکرده باشد.
علاوه بر این، ممکن است پزشک از شما بخواهد با شمارش روزانۀ ضربات جنین، حرکات او را تحت نظر بگیرید که یک روش خوب برای بررسی سلامت کودک در فواصل بین قرار ملاقات‌ها با پزشک است.


نکته مهم:

بدانید که ضربات کودک را شمارش کرده یا نکرده باشید، اگر متوجه شوید که کودک کمتر از قبل حرکت می‌کند، باید با پزشک خود تماس بگیرید.

فشار خون بالا در بارداری چند است


انواع درمان فشارخون بارداری

درمان سرپايي: به استثناي خانم ھاي اول زا فشار خون كمتر از 140 و 90  بدون وجود پروتئین در ادرار را میتوان بطور سرپايي كنترل كرد.استراحت بیشتر در طول روز و ويزيت 2 بار در ھفته ضروريست و بايد مراقب علائم سردرد،تاري ديد و سوزش سردل ھم بود.

درمان در بیمارستان :در صورت فشار خون بیشتر از140 سیستولیک و 90 دياستولیک  بايد بیمار در بیمارستان بستري شودو اقدامات درماني انجام شود و در صورت پره اكلامپسي شديد فشار خون بیشتر از  160سیستولیك و 110 دياستولیك  بیمار بايد سريعا بستري شود و ختم حاملگي

انجام شود.

*سولفات منیزيوم بصورت عضلاني يا وريدي جھت پیشگیري از تشنجاتي كه ممكن است بوجود آيد لازم است و تا 24 ساعت

پساز زايمان ادامه مییابد.

*فشار خون خون حاملگي معمولا تا 2 ھفته بعد از زايمان بھبود مییابد در غیراينصورت بیماربايد به پزشك مراجعه نمايد  .

مصرف داروی فشار خون در دوران بارداری  

برخی از داروهای کنترل کننده ی فشار خون برای زنان باردار مشکلات جدی ایجاد می کنند و باید از مصرف آن ها به طور جدی خودداری شود از جمله داروهای پایین آورنده ی فشار خون بارداری که باید از مصرف آن ها در دوران بارداری جدا خودداری کرد می توان موارد زیر را نام برد:

  • مهارکننده های ACE
  •  مهارکننده های رنین
  •  مسدود کننده های گیرنده ی آنژیوتانسین

این داروها از طریق جریان خون به جنین می رسند و در رشدش تاثیر گذاشته و می توانند اثر منفی بر سلامت جنین داشته باشند. داروهای فشار خون ذکر شده همچنین سبب کاهش مقدار خون مادر نیز می شوند که به توانایی بارداری مادر لطمه میزند.

مراقبت ھاي پرستاري در فشارخون حاملگي:

فشار خون بالا در بارداری چند است

*ھفته اي يكبار جھت كنترل فشارخون به درمانگاه مراجعه نمايید.

*ھنگام كنترل فشار خون بھتر است روي دست چپ بخوابید و ازدست راست شما فشار خون گرفته شود.

*استراحت نسبي داشته باشید و از كار وفعالیت سنگین و خسته كننده بپرھیزيد.

*ھنگام استراحت سعي كنید بیشتر به پھلو چپ بخوابید .

*روزانه حداقل 8 لیوان مايعات بنوشید.

*از غذاھاي حاوي فیبر ، سبوس ، میوه ھا و سبزيجات بیشتر استفاده كنید و غذاھاي خیلي چرب ، شور و ترشیجات كمتر مصرف

كنید.

*نیازي به كم كردن مصرف نمك نمیباش . البته از مصرف بیش از حد نمك خوداري نمايید.

*از مصرف الكل خوداري نمايید.

*در صورت كاھش حركات جنین ، پس از صرف غذا يك ساعت روي دست چپ بخوابید و تمام حركات جنین را بشماريد ، در صورتیكه از چھار حركت كمتر بود حتما به نزديك ترين مركز درماني مراجعه نمايید.

*در صورت استراحت كامل ، ھر لحظه يك عضله بدن را شل و سفت نمايید.پا و دست خود را بچرخانید و عضلات بازو را شل نمايید.

*سعي كنید به اطرافیان و محیط احساس خوبي داشته باشید و با تداعي خاطرات خوب به سلامت خود كمك كنید.

*يك موزيك آرام به آرامش ما كمك می نمايد.

* 2 ھفته بعد از زايمان براي كنترل فشار خون به يك مركز درماني مراجعه نمايید.

*تورم ظرف يك ھفته و فشار خون ظرف ٢ ھفته به حالت طبیعي برمیگردد.

 * 3 ھفته بعد براي انتخاب روش پیشگیري از بارداري مراجعه نمايید.

*در صورتیكه قبل از بارداري فشارخون يا بیماري كبدي نداشته ايد فشار خون حاملگي ممنوعیتي براي استفاده از قرصھاي ضد

بارداري پساز زايمان ايجاد نمیكند.

*فشار خون حاملگي مانعي براي مصرف قرصھاي آھن در دوران بارداري و بعد از زايمان نمیباشد.

*استراحت در محیط آرام با نور كم

درد زیر شکم در بارداری نشانه چیست؟

کلاس های آمادگی برای زایمان

پیشگیری

علی رغم مشکل آفرین بودن و عوارض متعدد این اختلال ، درمان مشخصی برای آن وجود ندارد.تاکنون مدرکی مبنی بر بهبود پیامد بارداری یا فواید جنینی با استراحت مطلق یا نسبی در بستر به دست نیامده ، همچنین تغییر در رژیم غذایی نیز در فراهم آوردن فواید مادری و جنینی ناموثر است.یکی از روش های رایج درمان دارویی است.آنچه بیشتر درما ن دارویی را زیر سوال می برد این مسآله است که تاکنون اثر محافظتی داروهای ضدفشار خون در موارد پرفشاری خون بارداری و مزمن در مقابل پره اکسامپسی به اثبات رسیده.